دوشنبه 26 اردیبهشت 1401 برابر با Monday, 16 May , 2022

2 ذیحجه : تولد شیخ فضل الله نوری

در دوم ذیحجه سال 1295 ه.ق در نور مازندران در خانواده ای روحانی به دنیا آمد.

 

پدرش از روحانیون مورد اطمینان مردم نور مازنداران بود.[1] ویپس از طی مراحل ابتدایی تحصیل در نور و تهران[2]، برای تكمیل دروس خود در اوایل جوانی به نجف اشرف رفت و در سال 1292 ه.ق با مهاجرت به سامرا در زمره شاگردان درجه اول میرزای شیرازی ، بزرگ مرد و قهرمان مبارزه با استعمال انگلیس درآمد[3] و از محضر وی استفاده برد وسرانجام  درسال 1300 ه.ق جهت تبلیغ معارف اسلامی عازم ایران شد و در تهران اقامت گزید. وی به خاطر وسعت معلومات و دیدگاه های علمی از روحانیون طراز اول تهران  که پایه اش در اجتهاد برتر از بهبهانی (م 1328 ق ) و طباطبایی (م 1339 ق ) دو تن از سران مشروطه بوده[4]، محسوب می شد.[5]

 

شیخ از نخستین عالمان اسلامی است كه به نقشه استعمار در جهت اسلام زدایی و جایگزین ساختن حكومت لائیك تحت پوشش مشروطه و قانون اساسی پی برد و سعی كرد تا اجازه ندهد ملی گرایی به جای اسلام گرایی بنشیند و به نام آزادی و دموكراسی، بی بند وباری غربی درجامعه اسلامی ایران حاكم شود.

 

شیخ با جنبش مشروطه تا زمانی که یک جنبش اصیل مردمی به رهبری علماء بود، همراه بود[6]و نسبت به آن موضعی نقادانه داشت، در مرحلة اول؛  خواهان مشروطه ضد استبداد و در مرحلة دوم، خواهان مشروطة مشروعه بود[7].يك سال پس از به توپ بستن مجلس توسط  محمد علي شاه، مشروطه‌خواهان که عناطر طرفدار غرب رهبری آن را به دست گرفته بودند،  بر تهران حاكم شدند و به قلع و قمع مخالفان خود از جمله شیخ پرداخته و وی را در مجلسی فرمایشی که حکم آن پیشتر توسط انگلیسی ها صادر شده بود محاکمه و به اعدام محکوم کردند.[8] وی در سیزدهم رجب سال 1327 قمری در میدان توپخانه ی تهران به دار آویخته شد. جلال آل احمد نعش شیخ فضل الله را بر سر چوبه­ی دار هم چون پرچمی دانسته که به علامت استیلای غرب زدگی بر بام ایران افراشته شده است.[9]

 

پی نوشت:

[1]- انصاری مهدی، شیخ فضل الله نوری و مشروطیت، امیرکبیر، تهران، 1376، ص 29.

[2]- ابوالحسنی علی، اندیشه سبز، زندگی سرخ، امید انقلاب، تهران، 1380، ص23.

[3]- شیخ فضل الله نوری و مشروطیت پیشین، ص 29.

[4]-آدمیتفریدون، ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران، پیام، تهران1350،ص 118.

[5]- ملک زاده مهدی، تاریخ مشروطیت، جلدهای هفت و هشت، انتشارات علمی، تهران1358، ص1257. و رضوانی محمد اسماعیل، انقلاب مشروطیت ایران،  شرکت سهامی کتابهای جیبی، ج 3، تهران1356، ص 199.

[6]- تقی زاده حسن، شمه ای از تاریخ اوایل مشروطیت، بی نا،  تهران، 1338، ص 66.

[7]- ترکمان محمد، رسائل،  اعلامیه ها، مکتوبات  . . و روزنامه ی شیخ فضل الله نوری، ج 1، موسسه خدمات فرهنگی رسا، تهران 1362، ص 9. و رضوانی هما،  لوایح آقا شیخ فضل الله نوری، نشر در تاریخ،1362،ص 68.

[8]حسینیان روح الله، تاریخ سیاسی تشیع تا تشکیل حوزه ی علمیه قم، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران چ اول، 1380، ص 316.

[9]- آل احمد، جلال، غرب زدگی، فردوس، تهران 1373، ص 78.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین مطالب