جمعه 14 بهمن 1401 برابر با Thursday, 2 February , 2023

5 ذی القعده – وفات سید بن طاووس


سید رضی الدین ابوالقاسم علی بن سعدالدین موسی بن جعفربن محمد بن احمد بن محمد بن ابوعبدالله معروف به سید بن طاووس در پنج ذوالقعده سال 664 قمری در سن هفتادو پنج سالگی در حله درگذشت. ولادتش نیمه محرم سال589 هجری قمری در حله سیفیه بوده است.[1] وي در ابتدا از محضر پدر دانشمند خود، سعدالدين ابوابراهيم و نيز جد بزرگوارش وَرّام ابن ابي فراس استفاده كرد و بعدها از افادات ديگر بزرگان حلّه، بهره‏ي وافي بُرد[2]. شهره‏ي سيد به زودي در سراسر عراق پيچيد و او پس از مدتي راهي بغداد گرديد.

سيد در مدت پانزده سالي كه در پايتخت بود، بارهابه قضاوت، وزارت و ديگر امور دولتي فرا خوانده شده بود كه هر بار به طريقي آن مشاغل را نمي‏پذيرفت[3]. وی از علمای پرکار بود و تالیفاتش  نشانگر مقام علمی و تبحر درعلوم مختلف است. در فصل 140 کتاب کشف المحجه تالیفات خود را بیان کرده که شامل موضوعات گوناگونی نظیر علم فقه و اصول، تاریخ خلفاء و ملوک،  لغت، طب، نجوم،شعر، تفسیر و ادعیه می باشد. تالیفات وی در ادعیه مشتمل بر شصت کتاب است.[4] يكي ازتاليفات مهم ابن طاووس به نام اَللُّهُوف، درباره‏ي وقايع روز عاشورا است كه از كتب معتبر تاريخ اسلام به شمار مي‏رود.  وی شاگردان فاضلي پرورش داد كه پدر علامه حلي و علامه حلي از آن جمله‏اند. از استادان و مشایخ  او می توان به حسین بن احمد السواری، علی بن یحیی خیاط و اسعدبن عبدالقاهر اصفهانی اشاره کرد. وی به دلیل ورع و احتیاط بسیار علی رغم تألیفات و تصنیفات متعدد از نوشتن کتاب فقهی و دادن فتواء خودداری می نمود.[5] پس از سقوط بغداد توسط مغولان، سید با امضای فتوایی سرنوشت ساز، باعث جلوگیری از خونریزی و حفظ ناموس و جان مسلمانان گردید.[6] سید بن طاووس چند سالی در اواخر عمرش به توصیه خواجه نصیرالدین طوسی[7] عهده دار نقابت طالبیین شد.[8] در باره­ی مدفن وی هم آراء مختلفی بیان شده است، و محل دفن وی را نامعلوم[9]، در حله[10] و بنا به وصیت خود سید در نجف اشرف[11] گفته اند.

[1] – سیدبن طاووس، کشف المحجه لثمره المهجه، تحقیق شیح محمد الحسون، مرکز النشر التابع لمکتب الاعلام الاسلامی، قم، ط الثانیه، 1375 شمسی، ص 44.

[2] – تهرانی شیخ آقابزرگ، الذریعه الی تصانیف الشیعه،  کتابخانه اسلامیه، تهران،  1387 ق، ج 12، ص 59.

[3] – همان، ص 169 – 170.

[4] – شهیدی، سید محمد باقر، ترجمه کشف المحجه  لثمره المهجه، ناشرمکتبه المرتضویه لاحیاء الاثار الجعفریه، فصل صد و چهلم، صفحات 162 تا 180.

[5] –  کشف المحجه لثمره المهجه، ص188.

[6] – ابن طباطبا،صفی الدین محمد بن علی، الفخری فی الآداب السلطانیه والدول الاسلامیه، منشورات شریف رضی،1414ق، ص 17.

[7] – برجی یعقوب علی، رفتارهای سیاسی فقهای دوره میانه، فصلنامه تخصص علوم سیاسی، موسسه آموزشی باقرالعلوم، سال 4، شماره 14، ص 5.

[8] –  ابن طاووس، الاقبال بالاعمال فیما یعمل مره فی السنه، تحقیق جواد قیومی، قم ، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1377،  ص 599.

[9] – شهید اول ، محمد بن مکی العاملی،  ذکری الشیعه فی احکام الشریعه، مکتب بصیرتی، بی تا، ج 1، ص 119.

[10] نوری میرزا محدث، مستدرک الوسایل، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، نوبت اول ، 1408،ج دوم، ص 460.

[11] – ابن فوطی،   مجمع الآداب فی معجم الالقاب، تحقیق مصطفی جواد، نشر وزارت الثقافه والارشاد القومی، احیاء التراث القدیم، بی تا، ص 356.

لینک کوتاه مطلب: https://tarikhi.com/?p=14844

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آخرین مطالب